Artikel
2016-01-22
Interview: De deuren openen Door Jilke Tanis

Wat doe je als kerk als er vluchtelingen aankloppen? Jeanet Pierik (CGK Mussel) over de impact van asielzoekers op het gemeenteleven en het omgaan met angst, cultuurverschillen en kritische gemeenteleden.

Ze waren te laat in de kerk. Even voor het begin van de kerkdienst werd Jeanet Pierik gebeld dat er in Ter Apel meer auto’s nodig waren om wachtende vluchtelingen naar de kerk te vervoeren. Toen ze met de laatste asielzoekers in de kerk aankwam, keek de dominee op van zijn kansel, hield even zijn adem in en schakelde toen over op vloeiend Engels om de asielzoekers te verwelkomen. "Een kippenvelmoment," zou Jeanet later zeggen.

Vluchtelingen in de kerk; met de komst van duizenden extra asielzoekers in Nederland krijgen ook de lokale CGK-gemeentes ermee te maken. Opeens moet worden nagedacht over vertaling, cultuurverschillen en tradities. Hoe vertel je kinderen van vluchtelingen het evangelie? En wie regelt praktische zaken als het verdelen van kleding, Bijbels en de liturgie? Vragen die een hele omslag van het gemeenteleven eisen, vertelt ook Jeanet Pierik, die drie jaar geleden voor het eerst zelf in aanraking kwam met asielzoekers in de kerk. Sindsdien staat het leven van de 50-jarige op zijn kop. Rijdt Jeanet niet samen met man Jelle en nog een aantal werkgroepleden naar het azc om vluchtelingen Nederlands te leren, dan regelt ze bergen kleding, vertaalapparatuur of zit ze bij een advocaat om dossiers te bespreken. Allemaal zaken die ze drie jaar geleden nooit had kunnen denken.

"Op een dag kreeg ik een telefoontje dat er een Afghaanse jongen was die graag naar de kerk wilde. Omdat wij vlakbij Ter Apel wonen, pikten we de jongen op en namen hem mee naar de dienst. Na de kerkdienst kwam hij koffie drinken en vertelde hij zijn verhaal. Via hem zijn we in contact gekomen met andere asielzoekers en kwamen we na een aantal maanden voor het eerst in de opvanglocatie." Jeanet en haar man rollen zo van het ene contact in het andere en raken bevriend met een Pakistaanse evangelist, die inmiddels een verblijfsvergunning heeft gekregen en nauw betrokken is bij het werk dat de familie Pierik onder de asielzoekers doet. En met succes; de zondag voor dit interview waren er vijftig vluchtelingen in de kerk.

De inburgering
Voor die vijftig vluchtelingen de kerkdienst in Mussel bezochten, werd er een jaar lang hard gewerkt door een team uit de gemeente. Maar waar begin je? Jeanet: "Het COA staat niet toe dat er in de azc's gefolderd wordt. Samen met de internationale kerk Into His Light in Ter Apel bedachten we vorig jaar kerst dat we de asielzoekers gingen uitnodigen voor een feestje. We kochten zestien slagroomtaarten en nodigden de mensen tijdens het uitdelen uit voor de kerkdienst van eerste kerstdag in onze kerk. Jelle en ik haalden op kerstavond de Pakistaanse evangelist op voor de dienst, maar deze had al tien geïnteresseerde asielzoekers bij zich, en op eerste kerstdag kwamen ze in zes volle auto’s! We konden in die dagen goede contacten leggen en zo het werk uitbreiden. Er haakten steeds meer gemeenteleden aan, we hebben nu zestig mensen die asielzoekers willen ophalen en naar de kerk brengen."

En dan komen er dus vluchtelingen in de kerk. Jeanet: "Om hen ook iets van de dienst mee te geven, vertalen we de liturgie in het Engels en het Bijbelgedeelte voor de preek in verschillende talen. De plaats waar de vertaler zit is helaas nog niet ideaal, maar hier wordt aan gewerkt; een gemeentelid gaat in een kast zitten en leest de preek in het Engels voor. De vluchtelingen kunnen op hun telefoon een app downloaden en zo, via een bepaalde radiofrequentie, de vertaling volgen. Na de kerkdienst is er koffie voor gemeente en vluchtelingen, om zo ook contact te hebben."
Door de week verzorgt onze predikant Bijbelstudie voor asielzoekers, samen met de evangelist in diens huiskamer. Er wordt dan door en voor elkaar vertaald in meerdere talen."

De reacties
Maar wat te doen bij weerstand? Want zit wel iedereen op vluchtelingen te wachten? Hoewel Jeanet meerdere keren benadrukt dat haar gemeente erg coöperatief is en er vrijwel geen weerstand is tegen de komst van asielzoekers in de kerkdienst, is het volgens haar wel goed om te blijven communiceren over wat er gedaan wordt. "In het begin was het voor veel gemeenteleden best vreemd om opeens allemaal zwarte mensen in de dienst te hebben. Er was ook weleens kritiek. Want wat haal je allemaal in je kerk? Wat als er extremisten tussen zitten? Het feit dat er ineens zoveel moslims in de kerk zaten, maakte sommige kerkgangers wel een beetje bang.

Maar we merken gelukkig dat mensen eraan gewend raken. We stimuleren kritische gemeenteleden om zelf eens contact op te nemen met de vluchtelingen, gewoon om een praatje te maken. Het is belangrijk dat je als team inspeelt op gevoelens in de kerk. Zo hoorden wij dat sommige mensen het vervelend vonden als de asielzoekers allemaal achterin de kerk zaten. We proberen de vluchtelingen nu te stimuleren wat meer vooraan te gaan zitten. Ook vonden sommigen het vervelend als een asielzoeker tijdens de dienst de kerkzaal verliet en naar de gang ging. Begrijpelijke zorgen, waar we op inspelen door iemand van het team even achter de vluchteling aan te sturen."

En, ook belangrijk: "Het is goed dat mensen beseffen dat de kerkdienst zelf niet verandert, dat het meeste gewoon hetzelfde blijft." Ondertussen blijft het voor Pierik en het team pionieren. "We merkten bijvoorbeeld dat het best veel was om twee keer per zondag vluchtelingen op te halen en koffie te organiseren. Daarom hebben we besloten dat we hen alleen nog voor de middagdienst ophalen. Op die manier blijft het werk behapbaar."

Vertrouwen
Een groeiend aantal vluchtelingen in de kerk, weinig weerstand en een enthousiast team. Het perfecte plaatje? Jeanet: "Ik heb de afgelopen jaren geleerd mijn verwachtingen te temperen. Het gebeurt voortdurend dat vluchtelingen worden overgeplaatst, verdwijnen of teruggestuurd worden. We zien veel leed en pijn." Of het een aanrader is, het werk met vluchtelingen? "Jazeker! Dit werk heeft mijn leven en mijn geloofsleven heel erg veranderd, ik merk dat dingen die ik vroeger belangrijk vond, naar de achtergrond zijn verdwenen. Ik leef veel meer in vertrouwen."


[KADER]
Zeven tips uit de praktijk

De do’s en don’ts van Jeanet Pierik

* Nodig je vluchtelingen schriftelijk uit, zet dan een kruis in de uitnodiging. Dan is het voor iedereen duidelijk dat het om een kerk gaat.
* Houd je gemeente met een nieuwsbrief op de hoogte van het werk met de vluchtelingen.
* Houd elkaar als team goed op de hoogte van ontwikkelingen.
* Bij het Nederlands Bijbelgenootschap kun je gratis Arabische Bijbels bestellen.
* Ga in gesprek met asielzoekers, ook al is het met handen en voeten. Laat ze weten dat ze welkom zijn.
* Ga eens op bezoek bij een asielzoeker.
* Asielzoekers hebben de neiging veel van de kerk te verwachten. Wees duidelijk dat je een kerk bent en niet het COA. Wij zijn er om te luisteren en de liefde van God door te geven en doen wat in ons vermogen ligt om voor hen te doen.


 


Abonneer u nu op de RSS-feed van De Wekker