Artikel
2016-12-23
Nader bekeken: Vrede op aarde?! Door A. Th. van Olst

Hoe vaak hebben we al Kerst gevierd zonder vrede op aarde? De wereld staat bol van onvrede in het groot (oorlogen en terreur) en het klein (ruzies en conflicten). ‘Vrede op aarde? Dominee, laat me niet lachen!’ zei een jongen tegen zijn predikant. ‘Vrede op aarde’ zongen de engelen. Hoezo vrede op aarde?


De laatste week worden we weer overspoeld met berichten uit en over Aleppo, de Syrische stad waar al vier jaar een oorlog uitgevochten wordt. De troepen van president Assad hebben de stad (of wat ervan over is) weer in handen.
Op het moment dat ik dit schrijf is niet duidelijk welke verschrikkingen er gaande zijn. Een woordvoerder van de Verenigde Naties meldde dat er sterke aanwijzingen zijn dat er in de afgelopen dagen zeker 82 burgers zijn geëxecuteerd, waaronder elf vrouwen en dertien kinderen. Sommigen van hen zouden op de vlucht zijn doodgeschoten. Ongewapende burgers. Burgers zitten als ratten in de val, overnachten op straat, vaak zonder voedsel en water. Er dreigt een nog grotere ramp dan al gaande is. De mensen in West-Aleppo vieren feest omdat ze bevrijd zijn van de rebellen. De mensen in Oost-Aleppo vrezen het ergste.
Omdat Turkije het internet in de lucht weet te houden, kunnen bewoners twitteren en video’s uploaden. ‘Lieve wereld, er wordt op dit moment vreselijk gebombardeerd. Waarom ben je stil? Waarom? Waarom? Waarom?’ twittert Bana Alabed.

Duistere machten
Oost-Aleppo is momenteel de stad van de verschrikking, één grote graftombe. Maar volgend jaar is het weer een andere stad. Misschien volgende week al. Oorlog en terreur gaan maar door. De conflicten zijn zo complex dat een staakt het vuren het vaak niet houdt en een oplossing niet in zicht is.
Denkt u er nooit over na: Wat is dat toch met die onvrede in deze wereld? Waarom lukt het ons niet om er een einde aan te maken? Waarom lukt het de wereldleiders en de grootmachten niet? Waarom zingen we dit jaar opnieuw ‘vrede op aarde’ terwijl er zoveel onvrede is? Welke machten zijn hier aan het werk? Zijn het de grote machten van het geld en zucht naar macht, de economische belangen en de machtsverhoudingen die ervoor zorgen dat maar niet tot een oplossing gekomen wordt? Of zijn er duistere, demonische machten in het spel?
Hoe dan ook, we kunnen zelf niet buiten schot blijven. Het gaat hier niet alleen om machten in het groot, het zijn ook machten die huizen in ons eigen hart. Laten we de onvrede niet alleen buiten onszelf in de grote wereldstructuren zoeken, maar vooral ook in ons eigen leven. We zien in de onvrede in deze wereld de gevolgen van de zondeval terug. Anders geformuleerd: in de wreedheden weerspiegelt zich iets van onze eigen ik-gerichtheid.

Ruzie
Mijn moeder zei altijd tegen ons als we ruzie maakten in ons gezin: ‘Stop daarmee, er is al oorlog genoeg!’. We vonden dat wat overdreven. Een ruzie is toch geen oorlog? In een oorlog gaat het er wel anders aan toe. Inmiddels geloof ik dat ze helemaal gelijk had. In de kern is de kleinste ruzie op dezelfde leest geschoeid als de ergste oorlog. De middelen zijn anders, hetzelfde hart zit erachter. Het zijn beide symptomen van onze vervreemding van God en Zijn vrede.

Wat is vrede? Vrede is harmonie, vrede is dat het goed zit. Allereerst tussen God en mens en dan ook tussen mensen onderling. De breuk met God betekende ook een breuk tussen mensen. Merken we dat niet elke dag om ons heen? Er is onvrede op de werkvloer, in de vorm van een arbeidsconflict of een ordinaire ruzie tussen collega’s. Er is onvrede achter voordeuren, in de vorm van huiselijk geweld, echtelijke ruzies, gezinsproblemen. Er is onvrede door familieconflicten, als die tenminste nog zo ervaren worden, want soms is het contact al zo lang geleden verbroken …

Hij is onze Vrede
‘Vrede op aarde!’ riepen de engelen uit. Maar waar zie je die vrede dan? Die vrede zie je niet in Jeruzalem. Daar is Herodes die liever alle jongetjes van twee en jonger doodt dan zijn macht bedreigd ziet. Daar heersen de Romeinen die wel de ‘Pax Romana’ (Romeinse vrede) hoog in het vaandel hebben, maar hoeveel bloed is er niet gevloeid voor die wrede ‘vrede’?
Waar zie je die vrede dan? Die vrede ligt in de voerbak. ‘Want Hij is onze vrede.’ (Ef. 2: 14). Hij is het, het Kind in Bethlehem. Hij is tot vrede op de aarde gekomen. Niet maar om een voorbeeld te geven van wat vrede is. Dat zou te kort zijn. De onvrede zit namelijk niet alleen in onze daden, maar veel dieper in ons denken en in ons hart. Zijn leven was niet vredig. Om echte vrede te hebben zijn twee dingen nodig. Het eerste is dat Christus de schuld betaalt, de straf draagt. ‘De straf die ons de vrede aanbrengt was op Hem, en door Zijn striemen is er voor ons genezing gekomen.’ (Jes. 53: 5). Van de kribbe in Bethlehem loopt er een lijn naar het kruis op Golgotha. Zo is Hij onze vrede.

Daarnaast komt echte vrede ons hart en leven binnen als we onze zonde en schuld gaan erkennen en leren leven van de vrede die Hij geeft. Het gaat er diep door als we tot geloof komen. Je kunt niet meer wijzen op de ellende in de wereld en voorbijgaan aan je eigen ellende. Ons vredige leventje moet op de kop om echte vrede te ontvangen. Zei Jezus niet: ‘Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard.’ (Mat. 10: 34)? Om vrede met God te vinden zal er ook een grote vredesoperatie binnen in ons moeten plaatsvinden. Het gaat niet zonder sterven aan jezelf. Zonder voor Hem door de knieën te gaan zullen we voor onze naaste niet echt door de knieën gaan.

Conflicten
De adventstijd is niet alleen een tijd van verwachten, maar ook van inkeer en berouw. En van bekering. Hoe kunnen we de vreugde van Kerst ervaren als we conflicten in stand houden? Leeft u, voor zover het van u afhangt, in vrede met alle mensen (Rom. 12: 18)? Laten we niet te snel zeggen dat we er alles aan hebben gedaan. Zalig zijn de vredestichters, die de moed hebben vastgelopen conflicten met wijsheid en liefde tegemoet te treden en de confrontatie aan durven gaan. We hebben daarvoor de gezindheid van Christus nodig, Die alles gaf, alles opofferde, Die Zijn heerlijkheid aflegde, Die om ons mensen en onze zaligheid neerkwam uit de hemel. Hoe kun je Hem daarvoor danken en prijzen zonder dat je eigen hoogmoed breekt, zonder het verlangen om samen met anderen God te danken voor Zijn onuitsprekelijke gave (2 Kor. 9: 15)? Als je kunt leven met vastgeroeste conflicten doe je niet alleen een ander wat aan, maar beroof je ook jezelf van de vrede van God.

Zijn vrederijk
Wie de berichten uit Aleppo op zich in laat werken krijgt tranen van verdriet, boosheid en machteloosheid in de ogen. De wereld ervaart zo veel verschrikkingen. Wat kunnen wij doen? Laten we bidden om vrede voor de wereld. We weten vanuit Gods Woord, en zien het ook wel door de geschiedenis heen, dat de vrede niet aan ons mensen is toevertrouwd. Wij komen niet steeds dichter bij een wereldwijde vrede. Die komt er pas als Christus komt en het vrederijk van de Messias aanbreekt. Die vrede is er, als de aarde vol is van de kennis van de HEERE (Jes. 11: 9). Die vrede is er ook nu al, soms zelfs onder de meest verschrikkelijke omstandigheden. Rust in God, overgave, vertrouwen. Ook in Aleppo. Tegelijk wordt er dan sterk uitgekeken naar de dag van Christus. Die dag zal komen. De engelen zongen er profetisch over. Kom spoedig, Heere Jezus! En tot die dag? ‘Zoek de vrede en jaag die na.’ (Ps. 34:15). De vrede vraagt zelfverloochening. Als het ons eigenlijk te veel gevraagd is, laten we dan nog eens in de kribbe kijken.

Ds. A. Th. van Olst is predikant te Antwerpen-Deurne en lid van de redactie

 


Abonneer u nu op de RSS-feed van De Wekker