Artikel
2017-08-04
Interview: Zolang er leven is, is er hoop Door Jilke Tanis

Sinds Margot de Greef in Haïti woont, trokken zes verwoestende orkanen het land over. "De Haïtianen leren me niet bij de pakken neer te zitten, maar blijmoedig te zijn. Ondanks de ellende.”

Soms is het wel even balen. Dan is het net weekend en is haar laptop leeg. Met een beetje pech zit Margot de Greef dan zonder elektriciteit in haar huisje in Haïti, alleen en zonder veel afleiding. Dan leest ze maar een boek, of werkt nog een beetje door aan een van de vele projecten die ze als manager van de Haïtiaanse afdeling van hulporganisatie Church World Service leidt. Sinds de allesverwoestende orkaan van vorig jaar zijn Margot en haar collega’s druk met het repareren en bouwen van huizen en scholen. Stevige huizen en scholen, die tegen een volgende orkaan bestand zijn.

Mooi en moeilijk
Waar was jij toen de laatste orkaan over Haïti trok?
"Ik was voor mijn werk in de Dominicaanse Republiek. Toen ik de dag erna terugreisde, trof ik een complete verwoesting aan. Duizend mensen stierven, huizen waren compleet met de grond gelijk gemaakt, oogsten waren verloren gegaan en mensen waren daarnaast hun inboedel, werk en vee kwijt. Een van de gebouwen naast mijn huis, een lascentrum, was volledig verwoest en ook het dak van de kerk was verdwenen. Toen ik door de groenste provincie van het land kwam, trof ik een onherkenbaar gebied aan. Daar waar voorheen bomen stonden, was nu alles dor. Je kunt je niet voorstellen hoeveel kracht zo’n orkaan heeft."

Hoe is het om in zo’n omgeving te leven?
"Het is eigenlijk altijd dubbel. Aan de ene kant is het heel mooi om hier te zijn en dit werk te mogen doen. Haïti is een prachtig land met heel veel gastvrije mensen. Tegelijkertijd zijn er regelmatig natuurrampen en leven de mensen in diepe armoede. Het is moeilijk om dat dagelijks om je heen te zien, dat raakt me enorm. Vorige week was ik met onze ingenieurs in het noordwesten van het land. We zagen daar een heleboel ellende. Maar tussen de ellende proberen we ook het mooie te zien, de prachtige zee en de natuur. Als ik bedenk wat deze mensen allemaal meegemaakt hebben, heb ik heel veel respect voor hen. Het is bewonderenswaardig dat zij de draad weer oppakken en de moed hebben om door te gaan."

Samen delen
Hoe doen ze dat?
"Ik ontmoet hier mensen die, ondanks dat ze geliefden hebben verloren of middenin de ellende zitten, proberen het beste van hun leven te maken. Samen gaan ze ervoor. Samen delen ze wat ze hebben. Na een orkaan vangen de mensen die niet getroffen zijn de anderen op. Het christelijk geloof wordt hier heel open gepraktiseerd: samen dragen we ons leed in gebed op en proberen we een weg te vinden.

Ik kan me nog goed herinneren dat ik na de aardbeving van 2010 de straat op ging en het eerste dat ik hoorde was het prijzen en loven van God. Zolang er leven is, is er hoop, zeggen de mensen hier. Ik denk dat dat goed samenvat hoe zij op lijden reageren. God is `volwassen` zeggen ze, Hij weet wat het beste is."
Zoveel ellende, zit je er nooit eens doorheen?

"Ja, die momenten heb ik wel eens. Toen ik hier net was, in 2008, trokken vier orkanen over het land. Dit is erg, dacht ik toen. Toen kwam de ramp in 2010 en hoopte ik dat nooit meer mee te hoeven maken. En toen volgde het drama van vorig jaar. Hoeveel kan een land hebben? En dan heb ik het nog niet over de politieke onrust en andere problemen. Dat ik hier nog ben, laat zien dat het niet alleen maar moeilijk is, dat had ik niet volgehouden. Maar het kan soms best eenzaam zijn. Uitendelijk kom je elke dag alleen thuis en kun je heftige indrukken en gebeurtenissen niet delen of bespreken. Ik probeer de dingen te verwerken door ze op te schrijven. Als het me teveel wordt, merk ik dat ik me terugtrek. Gelukkig heb ik collega’s die me dan aan het praten proberen te krijgen. Die snappen wat ik doormaak."

Krijg je ook steun vanuit Nederland?
"Jazeker. Ik ben nog altijd verbaasd en verrast door de steun vanuit mijn thuisgemeente Drogeham en vanuit de brede CGK. Laatst kreeg ik bezoek van een afvaardiging van de deputaten, dat was erg bemoedigend. Het is goed om te weten dat je er niet alleen voor staat en dat mensen voor je bidden."

Twee werelden
Je bent nog af en toe in Nederland. Hoe is dat contrast met Haïti?
"Het zijn twee compleet andere werelden. Als ik in Nederland door de supermarkt loop, verbaas ik me over hoeveel broodbeleg je kunt kopen. In Haïti weten de mensen niet of ze vandaag überhaupt te eten hebben. Ik was in april in Nederland en vond het lastig om mensen te horen praten over kleine huizen of te horen klagen over de kwaliteit van vakantiehuizen, terwijl ik in Haïti tussen de verwoeste huizen zit. Zo zijn er nog talloze verschillen, die ik maar moeilijk met elkaar kan rijmen. Mijn nichtjes in Nederland hebben veel meer privileges dan een meisje dat hier geboren wordt. En als ik ziek word, ben ik zo het land uit, terwijl een zieke collega geen goede hulp krijgt. Als ik over die verschillen nadenk, probeer ik het maar uit handen te geven. Wij begrijpen de dingen niet en alles heeft een reden.

Dat we het in Nederland zo goed hebben, terwijl anderen in armoede leven, wil ook niet zeggen dat we niet van onze rijkdom mogen genieten. Dat de mensen hier in Haïti arm zijn, is niet per se een reden om in Nederland in een klein huisje te gaan wonen. Daar kom je niet mee verder. Ondertussen proberen wij hier in Haïti de mensen net zo`n stevig huis te geven als in Nederland, die mensen verdienen dat ook. En, ik probeer in alles de mooie kanten van dit land te blijven zien. Het eten is heerlijk, de stranden prachtig en de mensen zijn open en muzikaal. Door met elkaar te zingen, proberen we de zinnen te verzetten."

Hoe doe je dat nog meer, de zinnen verzetten?
"Ondanks de ellende die ik zie, geniet ik van het leven. Het geluk zit vaak in de kleine dingen. Een collega die een mango met me deelt, of iemand die een ananas komt brengen. Dat laat zien dat mensen aan me denken en dat we er voor elkaar zijn. Daar ben ik dankbaar voor. Verder geniet ik van de natuur, de bergen en de zee. Ook van de mensen die op mijn levensweg geplaatst worden en van mijn goede team. Een collega zei laatst tegen me: wees blijmoedig. In het Creools is dat letterlijk: maak je hart blij. Hij zei dat de Bijbel ons dat ook leert. Dat is een tekst uit Efeze 4:4, waar vaak naar verwezen wordt in Haïti en die de gemiddelde Hatiaan zich voor ogen houdt. Ik heb hier ook geleerd die tekst voor ogen te houden. Dat wil niet zeggen dat het altijd lukt, maar het is een streven."

 


Abonneer u nu op de RSS-feed van De Wekker