Artikel
2017-08-18
Nader bekeken: Wat gebeurt daar op de ICRC in Canada?
Door W.N. Middelkoop

"De Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt (GKv) geschorst als lid van de ICRC”, zo meldde de christelijke pers in juli. Daarbij werd meteen duidelijk dat de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) ook lid zijn van deze ICRC, want zij deden een voorstel tot een ander besluit. Het besluit ten aanzien van de GKv riep allerlei reacties op. De reacties varieerden van instemming met het besluit van de ICRC tot de vraag wat wij als CGK eigenlijk in een conferentie doen die zo’n besluit neemt. De redactie van De Wekker vroeg aan de CGK afvaardiging in een artikel de zaak toe te lichten.

Wat is de ICRC?

De ICRC is de International Conference of Reformed Churches. Het is een organisatie van meer dan 30 gereformeerde lidkerken vanuit alle delen van de wereld. De ICRC werd opgericht in 1982. Eén van de oprichters destijds was juist de GKv. Zij verlieten toen de Gereformeerde Oecumenische Synode, een weg die de CGK enige jaren later ook zijn gegaan. Het niet optreden tegen lidkerken die de ambten openstelden voor de vrouw, was een aanleiding voor de GKv te vertrekken uit de GOS. De GKv richtte samen met andere kerken de ICRC op.  Nadat ook de CGK in 1989 de GOS  verlaten had, werden we in 1997 lid van de ICRC.

Hoe zit het met de ICRC en vrouw en ambt?

De ICRC komt eens in de vier jaar bij elkaar, steeds op een andere plaats in de wereld. Dat gebeurt inmiddels 35 jaar. Dit jaar ontmoetten de lidkerken elkaar van 12 - 19 juli in het plaatsje Jordan in Ontario, Canada. Namens onze kerken waren aanwezig ds. L.A. den Butter, prof. dr. A. Huijgen, ds. W.N. Middelkoop en ds. J.W. Wullschleger. Op de vergadering in 2013, gehouden te Cardiff (Wales), werd een nieuwe constitutie opgesteld. In deze constitutie is opgenomen dat kerken die lid willen zijn, een gereformeerde identiteit dienen te hebben. Daarbij is concreet benoemd dat de regeerambten openstellen voor de vrouw niet gereformeerd is en consequenties heeft voor het lidmaatschap van de ICRC. De lidkerken moesten hun instemming betuigen met de constitutie.  Daarom hebben deputaten Buitenlandse Kerken onze synode van 2016 de conceptconstitutie voorgelegd en is deze goedgekeurd. Op de eerste dag van de ICRC in juli werd de constitutie definitief vastgesteld door de ICRC. Ook de GKv heeft deze constitutie reeds in 2014 op de synode aanvaard.
Voor de duidelijkheid vermeld ik dat vrouwelijke diakenen geen breekpunt zijn binnen de ICRC. Twee lidkerken van de ICRC hebben vrouwelijke diakenen en dat heeft geen consequenties voor hun lidmaatschap.

Het besluit ten aanzien van de GKv
De Orthodox Presbyterian Church in Noord-Amerika deed in juli op de vergadering van de ICRC namens hun synode het verzoek het lidmaatschap van de GKv op te schorten. In de pers werd gesproken over schorsing, maar het is juister te spreken van opschorten van het lidmaatschap. Dit betekent concreet dat een lidkerk geen stemrecht heeft. Wel blijft men deelnemen aan de vergadering en blijven leden van de GKv, die in commissies zitten van de ICRC, gewoon op hun post. Men zegt dus een lidkerk de wacht aan, roept op tot inkeer, maar maakt ook duidelijk dat bij voortgaan op de ingeslagen weg het lidmaatschap beëindigd wordt. Dat is nu voor het eerst gebeurd met een lidkerk en pijnlijk genoeg met één der grondleggers van de ICRC, de GKv.

De weg tot het besluit
Juist omdat er in reacties soms stevige kritiek doorklonk is het goed om te vertellen dat het besluit niet zomaar in een moment is genomen. De GKv kreeg zelfs gelegenheid om als eerste een toelichting te geven op het genomen synodebesluit over vrouw en ambt. Dr. M. Oosterhuis gaf deze toelichting en ging vervolgens in op vragen. In een volgende zittingsdag kwam het voorstel tot opschorten van het lidmaatschap aan de orde. Daarbij werden soms scherpe woorden gesproken. Dat is verklaarbaar. Meerdere van de kerken die het woord voerden, hebben een lange relatie met de GKv en hebben hen meerdere malen opgeroepen terug te keren van deze weg. Ook proefde je dat er bij kerken pijn zit dat ze destijds de GOS moesten verlaten o.a. vanwege vrouw en ambt en nu in de ICRC dit ook aan de orde is. De zorg daarover was in de toespraken van sommige afgevaardigden duidelijk hoorbaar.

Het voorstel van de CGK

Toch hebben wij als afgevaardigden van de CGK een ander voorstel gedaan. Waarom eigenlijk? Hoewel in onze kerken niet eenduidig gedacht wordt over vrouw en ambt, ligt er het officiële besluit van onze kerken van 1998. Daarnaast heeft de synode van 2016 de constitutie van de ICRC overgenomen. Dan is op grond van de constitutie deze beslissing van de ICRC toch te verklaren en te steunen?
De inkt van het besluit van de GKv over vrouw en ambt was nog maar nauwelijks droog toen de ICRC bijeenkwam. En er is nog de mogelijkheid om binnen de GKv een revisieverzoek in te dienen tegen het besluit. Laten we eerst de kerkelijke weg van revisie afwachten voor we dit besluit nemen, zo vonden de afgevaardigden van de CGK. We geloven immers in het goede van die kerkelijke weg.
De broeders van de GKv waren dankbaar voor ons voorstel. Het kreeg echter niet de benodigde meerderheid van stemmen in de ICRC.

Waarom lid van de ICRC
Wat is de waarde van het lidmaatschap van de ICRC? Het is van groot belang om niet alleen iedere zondag als kerk te belijden dat we geloven in één heilige katholieke kerk, maar dat ook concreet te maken door contact te hebben met andere kerken dichtbij en ver(der) weg. Zonder te willen uitspreken dat de katholiciteit beperkt is tot de gereformeerde wereld, is het goed om via de ICRC contacten te hebben met gereformeerde kerken in de hele wereld. Juist omdat we via de ICRC elke vier jaar vele kerken ontmoeten op de conferentie, hebben we relaties met kerken ver weg omgezet in een contact via de ICRC. Dat is praktischer en financieel voordeliger.
We mogen d.m.v. de ICRC als kerken elkaar tot een hand en een voet zijn. Zo ontmoeten we daar kerken die niet openlijk kerk kunnen zijn zoals wij of die met dreiging van geweld te maken hebben. Wat leer je van hen als ze vertellen hoe ze juist in die omstandigheden vertrouwen op de Heere en zich niet schamen voor het evangelie. Anderzijds willen zij graag gebruik maken van onze kennis. Dat kan bijvoorbeeld door de werkgroepen binnen de ICRC. Er is een werkgroep voor diaconaat, voor missionair werk en voor theologisch onderwijs. De Engelse vertaling van de rapporten over vrouw en ambt en homoseksualiteit van onze kerken zijn op de website van de ICRC geplaatst. Onze synode besloot zendingsprojecten in Europa op te starten waarbij men bijvoorbeeld samenwerkt met een lidkerk van de ICRC in Ierland. Lidmaatschap is dus zeer waardevol.

Niet alleen voor een paar dominees

Contacten met kerken in het buitenland moeten niet beperkt blijven tot leden van een deputaatschap die een ICRC bijwonen en synodes van kerken in het buitenland bezoeken. Als deputaatschap vinden we het belangrijk dat de leden van onze kerken in contact komen met kerken in het buitenland. Als je op vakantie gaat in Europa of daarbuiten kun je via de website van onze kerken kijken met welke kerken we contact hebben en hun website daar vinden. Kijk of er een kerk in de buurt van je vakantiebestemming is. Wat is het leerzaam om in een andere context een gereformeerde dienst bij te wonen en de plaatselijke gemeente daar te bezoeken en leden te ontmoeten. Dus als je op reis gaat, check dan niet alleen vooraf van AnaarBeter, maar ook de website www.cgk.nl/project/contact-met-kerken/.

Ds. Middelkoop is predikant te Urk-Ichthus en lid van het deputaatschap Buitenlandse Kerken

 


Abonneer u nu op de RSS-feed van De Wekker